De European Accessibility Act, richtlijn (EU) 2019/882, geldt sinds 28 juni 2025 voor onder meer webshops, online bankieren, e-boeken en de websites en apps van personenvervoer die consumenten gebruiken. Nederland zette de richtlijn om in de Implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften producten en diensten. Om te laten zien dat je software voldoet, is er de Europese norm EN 301 549, waarvan het webdeel overeenkomt met WCAG 2.2 niveau AA.
Hieronder lees je wie eronder valt, welke data gelden en wie toezicht houdt, gevolgd door de norm, een tabel met bouweisen, publiceren en testen, en een stappenplan voor bestaande software. Dit is geen juridisch advies: twijfel je of jouw dienst eronder valt, laat dat dan door een jurist toetsen.
Welke software onder de European Accessibility Act valt
De richtlijn regelt producten, zoals computers, smartphones, betaalterminals en e-readers, en diensten. Bedrijfssoftware valt meestal onder de diensten die volgens artikel 2, lid 2 van de richtlijn na 28 juni 2025 aan consumenten worden verleend.
| Jouw software | Categorie in artikel 2 | Let op |
|---|---|---|
| Webshop of bestelapp voor particulieren | E-handelsdienst | Ook identificatie, beveiliging en betalen |
| Internetbankieren, betaalapp, online een lening aanvragen | Bankdiensten voor consumenten | Informatie hoogstens op taalniveau B2 |
| Boekings- of ticketingapp van een vervoerder per vliegtuig, bus, trein of boot | Personenvervoer | Stads-, voorstads- en regionaal vervoer: alleen zelfbedieningsterminals |
| E-boekwinkel of leesapp | E-boeken en specifieke software daarvoor | Metadata over toegankelijkheid; DRM mag toegankelijkheidsfuncties niet blokkeren |
| Klantportaal waar particulieren online een contract afsluiten | Mogelijk e-handelsdienst | Toets of er een consumentenovereenkomst wordt gesloten |
| Dealerportaal of ERP voor alleen zakelijke klanten | Geen consumentendienst | Gemengd publiek: laat het toetsen |
De grens met B2B volgt uit artikel 3. Een consument is een natuurlijke persoon die buiten zijn handel, bedrijf, ambacht of beroep handelt. Een e-handelsdienst wordt op afstand verleend, via een website of app, met het oog op het sluiten van een consumentenovereenkomst.
Micro-ondernemingen die diensten verlenen zijn vrijgesteld (artikel 4, lid 5): minder dan tien mensen in dienst en een jaaromzet of balanstotaal van hoogstens 2 miljoen euro. Artikel 2, lid 4 sluit onder meer vooraf opgenomen video en kantoorbestanden uit die vóór 28 juni 2025 zijn gepubliceerd, en inhoud van derden die je niet financiert, ontwikkelt of beheert.
Data, overgangstermijnen en toezicht in Nederland
Lidstaten moesten de regels vanaf 28 juni 2025 toepassen (artikel 31). Nederland deed dat met de Implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften producten en diensten (Staatsblad 2024, 87), die volgens Staatsblad 2024, 341 op 28 juni 2025 in werking trad. De eisen staan in bestaande wetten: voor webshops in artikel 6:230fa tot en met 230fd van het Burgerlijk Wetboek, voor bankdiensten in artikel 4:22.0a van de Wet op het financieel toezicht.
Artikel 32 geeft overgangstermijnen. Dienstverleners mogen tot 28 juni 2030 diensten verlenen met producten die ze al rechtmatig gebruikten voor vergelijkbare diensten. Dienstverleningscontracten van vóór 28 juni 2025 lopen ongewijzigd door tot ze aflopen, uiterlijk vijf jaar na die datum. Voor e-handelsdiensten heeft Nederland een eigen overgangsregel in artikel 190aa van de Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek. Wat 'al rechtmatig gebruikt' betekent voor software die je elke sprint aanpast, legt de wet niet uit. Vraag een jurist voor je erop rekent.
De Rijksoverheid noemt zes toezichthouders. Voor bedrijfssoftware tellen vooral deze:
- ACM: e-handelsdiensten en elektronischecommunicatiediensten;
- AFM: bankdiensten voor consumenten;
- Commissariaat voor de Media: e-boeken en diensten die toegang geven tot audiovisuele media;
- Inspectie Leefomgeving en Transport: personenvervoer;
- Rijksinspectie Digitale Infrastructuur: producten, via de Warenwet.
De ACM controleert al. Bij ongeveer honderd grote webwinkels en sites van telecom- en energieaanbieders was bestellen met hulpapparatuur bij 61 procent onmogelijk, bijvoorbeeld door een bestelknop die niet met het toetsenbord werkt of een ontoegankelijke CAPTCHA-puzzel. Wie na een aanspraak van de ACM onvoldoende verbetert, riskeert handhaving.
EN 301 549 en WCAG 2.2: de norm achter de wet
Net als bij de Wegiz staat de techniek niet in de wet zelf. Bijlage I van de richtlijn eist dat websites, online toepassingen en mobiele apps waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust zijn. Dat zijn de vier principes van WCAG 2.2. Volgens artikel 15 wordt een dienst die voldoet aan een geharmoniseerde norm met een referentie in het Publicatieblad van de EU vermoed aan de richtlijn te voldoen, voor zover die norm de eisen dekt.
De norm die daarvoor is geschreven, is EN 301 549 V4.1.1: aangenomen op 24 augustus 2026 en op verzoek van de Europese Commissie opgesteld als één vrijwillige manier om aan de richtlijn te voldoen. Hij vervangt V3.2.1 uit maart 2021 en brengt de hoofdstukken 9, 10 en 11 in lijn met WCAG 2.2. Volgens de norm zelf geeft hij pas een vermoeden van conformiteit zodra hij onder deze richtlijn in het Publicatieblad staat. Controleer dat voor je er in een contract naar verwijst.
- Hoofdstuk 9, web: voldoen aan WCAG 2.2 niveau AA staat gelijk aan voldoen aan de clausules 9.1 tot en met 9.4 en 9.6. Ook webapplicaties vallen hieronder.
- Hoofdstuk 10: documenten om te downloaden, zoals een pdf-factuur uit je portaal.
- Hoofdstuk 11: software die geen webpagina is, zoals een native app. Webviews in die app vallen volgens de norm ook hieronder.
Bouweisen voor je webshop, portaal of app
De tabel vertaalt de norm naar werk voor je team. Zet de eisen in je functioneel ontwerp en in de acceptatiecriteria van je contract, dan worden ze gebouwd en getest in plaats van achteraf gerepareerd.
| Onderdeel | Wat je bouwt | WCAG 2.2 |
|---|---|---|
| Toetsenbord | Elke functie werkt zonder muis, ook het menu, de datumkiezer en pop-ups. De focus loopt nergens vast. | 2.1.1, 2.1.2 |
| Focus | Een zichtbare focusrand, een logische volgorde, en geen sticky header of cookiebanner die het element met focus helemaal bedekt. | 2.4.3, 2.4.7, 2.4.11 |
| Contrast | Tekst minstens 4,5:1, grote tekst 3:1. Randen van invoervelden, knoppen en iconen minstens 3:1. | 1.4.3, 1.4.11 |
| Tekstalternatieven | Alt-tekst bij productfoto's. Iconknoppen krijgen een naam die een schermlezer voorleest. | 1.1.1, 4.1.2 |
| Formulieren en foutmeldingen | Een label bij elk veld, fouten in tekst bij het juiste veld met een suggestie, en meldingen als 'toegevoegd aan winkelwagen' die worden voorgelezen zonder focuswissel. | 3.3.1, 3.3.2, 3.3.3, 4.1.3 |
| Ondertiteling | Ondertitels bij video's en livestreams. | 1.2.2, 1.2.4 |
| Zoom en reflow | Tekst tot 200 procent vergroten zonder verlies van inhoud. Op 320 CSS-pixels breed geen horizontaal scrollen. | 1.4.4, 1.4.10 |
| Inloggen | Geen geheugentest of puzzel als enige weg. Sta plakken en wachtwoordmanagers toe, of bied inloggen met het apparaat via WebAuthn. | 3.3.8 |
| Klikdoelen | Knoppen en links minstens 24 bij 24 CSS-pixels, of genoeg ruimte eromheen. | 2.5.8 |
| Documenten | Pdf-facturen en -contracten met tekstalternatieven, structuur en een logische leesvolgorde. | EN 301 549, hoofdstuk 10 |
Wat je publiceert en hoe je test
Volgens artikel 13 en bijlage V van de richtlijn leg je in de algemene voorwaarden of een gelijkwaardig document uit hoe de dienst aan de eisen voldoet: een algemene beschrijving in toegankelijke vorm, uitleg over hoe de dienst werkt en hoe je aan bijlage I voldoet. Je stelt die informatie schriftelijk en mondeling beschikbaar, ook toegankelijk voor mensen met een beperking, en bewaart haar zolang de dienst draait. Voldoet je webshop niet, dan meld je dat volgens artikel 8a.0 van de Wet handhaving consumentenbescherming direct aan de ACM of AFM, met de maatregelen die je neemt.
Automatische scanners horen in je pipeline, maar volgens W3C kunnen evaluatietools toegankelijkheid niet vaststellen, alleen helpen. Het Britse Government Digital Service testte in 2017 tien tools op een pagina met 143 ingebouwde fouten. Meldingen voor handmatige controle meegeteld, vond de beste tool 41 procent; 29 procent vond geen enkele tool. Test dus ook met de hand: alleen met het toetsenbord, op 200 procent zoom, en met schermlezers als NVDA, VoiceOver en TalkBack. Betrek ook ervaringsdeskundigen, zoals de ACM in haar toezicht doet.
Vijf valkuilen
- Alleen de website testen. Pdf-facturen en de app vallen onder hoofdstuk 10 en 11 van de norm.
- De betaalmodule afschuiven op de leverancier. De uitzondering voor inhoud van derden geldt alleen voor inhoud die je niet financiert, ontwikkelt of beheert.
- Een puzzel-CAPTCHA bij inloggen of afrekenen. De ACM noemt die als reden dat bestellen mislukt.
- Onevenredige last claimen zonder dossier. Artikel 14 vraagt een gedocumenteerde beoordeling die je minstens elke vijf jaar opnieuw doet.
- De informatie in de voorwaarden vergeten. Ook een goed gebouwde dienst moet uitleggen hoe hij aan de eisen voldoet.
Een bestaand systeem stap voor stap aanpassen
- Bepaal per kanaal of het eronder valt. Zet webshop, app, portaal en gegenereerde documenten op een rij, met doelgroep en categorie uit artikel 2. Twijfelgevallen leg je voor aan een jurist.
- Meet waar je staat. Draai een scan en audit met de hand de klantreizen die ertoe doen: account aanmaken, inloggen, bestellen, betalen en een factuur downloaden. EN 301 549 is je checklist.
- Los eerst de blokkades op. Wat een taak onmogelijk maakt, gaat voor wat alleen hinder geeft.
- Repareer in gedeelde componenten. Een toegankelijke knop, modal en invoerveld in je componentenbibliotheek verbeteren tientallen schermen tegelijk. Mist je systeem die laag, dan is dit een goed moment om delen te vernieuwen; lees meer over legacy-systemen.
- Borg het in je proces. Automatische checks in de pipeline, WCAG 2.2 AA in de definition of done en een toetsenbord- en schermlezertest per release. Artikel 13 vraagt procedures die de dienst conform houden als hij verandert.
- Publiceer de informatie en houd haar bij. Schrijf de tekst voor bijlage V, zorg dat je helpdesk vragen over toegankelijkheid kan beantwoorden en werk beide bij na elke grote wijziging.
Toegankelijke software laten bouwen met Isatis
Isatis bouwt bedrijfssoftware op maat, met teams in Nijmegen en Sarajevo. We doen dat al meer dan 30 jaar, met 30+ engineers en meer dan 100 projecten, en zijn gecertificeerd voor ISO 9001 en ISO 27001. Lees hoe we werken op onze pagina over maatwerksoftware laten ontwikkelen.
Wil je weten hoe je webshop, klantportaal of app ervoor staat ten opzichte van EN 301 549, plan dan een gesprek. We zeggen het ook als gerichte aanpassingen in je huidige systeem genoeg zijn. Of je dienst juridisch onder de wet valt, beoordelen we niet; daarvoor verwijzen we je naar een jurist.
Veelgestelde vragen
Wat is de European Accessibility Act?
De European Accessibility Act is richtlijn (EU) 2019/882. Die eist toegankelijkheid van een reeks producten en diensten voor consumenten, zoals webshops, online bankieren, e-boeken en ticketing in het personenvervoer. De regels gelden sinds 28 juni 2025 en staan in Nederland onder meer in het Burgerlijk Wetboek en de Wet op het financieel toezicht.
Geldt de European Accessibility Act ook voor B2B-software?
De richtlijn gaat over diensten aan consumenten: natuurlijke personen die buiten hun handel, bedrijf, ambacht of beroep handelen. Een puur zakelijk portaal of een ERP valt daar buiten. Bedien je via hetzelfde kanaal ook particulieren, laat dan door een jurist toetsen hoe het zit.
Moet een kleine webshop ook voldoen?
Micro-ondernemingen die diensten verlenen zijn vrijgesteld. Dat zijn bedrijven met minder dan tien mensen in dienst en een jaaromzet of balanstotaal van hoogstens 2 miljoen euro. Heb je tien of meer mensen in dienst, dan geldt de vrijstelling niet, ook niet bij een kleine omzet.
Is WCAG 2.2 niveau AA verplicht?
De richtlijn noemt WCAG niet, maar eist dat websites en apps waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust zijn. De norm EN 301 549 V4.1.1 werkt dat uit, en voor web staat voldoen aan WCAG 2.2 niveau AA gelijk aan voldoen aan dat deel van de norm. Een vermoeden van conformiteit geeft de norm pas als hij onder de richtlijn in het Publicatieblad van de EU staat.
Wat gebeurt er als mijn webshop niet toegankelijk is?
De ACM houdt toezicht op webshops, en volgens de Rijksoverheid kan een toezichthouder bijvoorbeeld een waarschuwing of een boete geven. Een tekortkoming moet je ook zelf direct melden bij de ACM of AFM. In maart 2026 meldde de ACM dat bestellen met hulpapparatuur onmogelijk was bij 61 procent van de grote websites die ze controleerde.
